Ο Αριστοφάνης (450/445 – μέσα της δεκαετίας του 380 π.Χ.) γεννήθηκε στους πρόποδες της Ακρόπολης, στο δήμο Κυδαθηναίων, την εποχή που ξεκινούσε η οικοδόμηση του Παρθενώνα. Σε νεαρή ηλικία γνώρισε την πολιτική και πολιτιστική άνθηση της Αθήνας, ενώ αργότερα βίωσε την παρακμή της αθηναϊκής δημοκρατίας κατά την περίοδο του Πελοποννησιακού Πολέμου μέχρι την κατάρρευση της πόλης το 404 π.Χ.  Ως ο μόνος μεγάλος δραματουργός της κλασικής περιόδου που έζησε μετά την ήττα της Αθήνας, τα έργα του είναι ενδεικτικά των ριζικών μεταβολών που γνώρισε η αττική κωμωδία μέχρι το τέλος της αθηναϊκής ηγεμονίας.

Ήδη από τα πρώτα του βήματα στην κωμική σκηνή γνώρισε μεγάλη επιτυχία νικώντας στους δραματικούς αγώνες τους παλαιότερους δεξιοτέχνες του είδους. Για την εξέλιξή του αναφέρεται ο ίδιος πολλές φορές στις Παραβάσεις των κωμωδιών του. Τα τελευταία έργα του αποτέλεσαν τον μεταβατικό σταθμό από την Αρχαία στη Μέση Κωμωδία και επηρέασαν αποφασιστικά την εξέλιξή της.  Το ιστορικοπολιτικό υπόβαθρο για εννέα από τις έντεκα σωζόμενες κωμωδίες του είναι ο 27ετής Πελοποννησιακός πόλεμος, τον οποίο επέκρινε με σφοδρότητα θεωρώντας τον ολέθριο για την Ελλάδα και την πρόοδο των πολιτών. Μέσω των κωμωδιών του ο Αριστοφάνης καυτηρίασε την πατριδοκαπηλία, τον ψευτοηρωισμό, τους συκοφάντες και τους δημαγωγούς, εκτιμώντας πως η σωτηρία της πόλης βρίσκεται στις αξίες του παρελθόντος και τις προγονικές αξίες. Το έργο του κατάφερε να επιβιώσει μέσα από τις πολιτισμικές μεταβολές της ελληνιστικής και ρωμαϊκής περιόδου αποτελώντας  μία  ανεξάντλητη πηγή πληροφόρησης όχι μόνο για τις μεθόδους, τις τεχνικές και τις θεματικές της Αρχαίας Κωμωδίας, αλλά και για την κοινωνική και πολιτική ζωή της πόλης.

 

Σωζόμενες κωμωδίες:
Αχαρνής, Ιππής, Νεφέλαι, Σφήκες, Ειρήνη, Όρνιθες, Λυσιστράτη, Θεσμοφοριάζουσαι, Βάτραχοι, Εκκλησιάζουσαι, Πλούτος.

 

Πρώτα πρέπει κανείς να γίνει κωπηλάτης
πριν πιάσει το τιμόνι και κουμαντάρει
την πλώρη του ανάλογα με τους ανέμους
και μετά να γίνει καπετάνιος και μονάχος
να κυβερνά. (Ιππείς)

Αν από αλαζονεία
φουσκώνουμε και κάνουμε τον μεγάλο, την ώρα
που η πόλη μας βρίσκεται στην αγκαλιά
των κυμάτων, θα ’ρθει  καιρός αργότερα
που θα φανεί ότι δε δείξαμε φρονιμάδα.  (Βάτραχοι)

 

Πολλά κι απίθανα βλέπει κανείς όσο ακόμα ζει. (Λυσιστράτη)

 

Θέλω να τα καταφέρω όλα με των γυναικών τις αρετές, με τη δικιά μας φύση, τη χάρη και το θράσος μας, τη σοφία. (Λυσιστράτη)