H Ελφρίντε Γέλινεκ (1946- ...) γεννήθηκε στο Μύρτσουσλαγκ και μεγάλωσε κυρίως στη Βιέννη. Η μητέρα της ήταν αστή καθολική και ο πατέρας της Τσεχοσλοβάκος εβραίος με σοσιαλιστικές πεποιθήσεις. Έλαβε πολύ αξιόλογη μουσική μόρφωση και ξεκίνησε να σπουδάζει θεατρολογία και ιστορία τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης. Εγκατέλειψε τις σπουδές της και στράφηκε στη συγγραφή ποίησης και πεζογραφίας και αργότερα θεατρικών έργων. Tο 1974 παντρεύτηκε τον κινηματογραφικό μουσικοσυνθέτη και συνεργάτη του Φασμπίντερ, Γκότφριντ Χούνγκσμπεργκ. Η ίδια μέχρι το 1991 ήταν μέλος του αυστριακού Κομμουνιστικού Κόμματος. Το 2004 κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας «για τη μουσική ροή του λόγου και του αντίλογου σε μυθιστορήματα και θεατρικά έργα, που με ασυνήθιστο γλωσσολογικό ζήλο αποκαλύπτουν τον παραλογισμό των στερεοτύπων της κοινωνίας και τη δύναμή τους να υποδουλώνουν», κατά τη Σουηδική Ακαδημία. Το έργο της προκαλεί πάντα συζητήσεις για τον τρόπο που φωτίζει ακανθώδη ζητήματα των δυτικών κοινωνιών, ενώ τα θεατρικά έργα της ανεβαίνουν τακτικά, ιδίως στις γερμανόφωνες χώρες. Το μυθιστόρημά της Η πιανίστρια μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στον κινηματογράφο (με τον τίτλο Η δασκάλα του πιάνου).

Βασικοί άξονες του έργου της είναι η υπενθύμιση της ενοχής της Αυστρίας στους συμπατριώτες της ως προς τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την προσάρτηση της χώρας, καθώς και η συνεχής κριτική στην αστική υποκρισία και τις διαστροφές που εκτρέφει, η συστημική ανισότητα και η δεινή θέση των γυναικών σε έναν πατριαρχικό και καπιταλιστικό κόσμο. Τα κείμενά της συνομιλούν μέσα από μια μαρξιστική και φεμινιστική οπτική με κλασικά έργα, την ποπ κουλτούρα, το υψηλό και το ευτελές, φέρνοντας συχνά στη σκηνή ως ηρωίδες γνωστά πρόσωπα, όπως η Τζάκυ Κένεντυ ή η Ουλρίκε Μάινχοφ, πρόσωπα του μύθου σαν την Ευρυδίκη, και πρόσωπα από κλασικά έργα σαν τη Νόρα του Ίψεν. Η αποξένωση, η αλλοτρίωση, η αδυναμία επικοινωνίας και η άκρατη εμπορευματοποίηση θεματοποιούνται με σαρκασμό και πρωτοτυπία και η δεξιοτεχνική γραφή της διατηρεί ακόμη την αιχμηρότητα και τη διεισδυτικότητά της.

 

Ενδεικτική εργογραφία:
Τι συνέβη αφότου η Νόρα εγκατέλειψε τον άντρα της ή Στηρίγματα των κοινωνιών, Ασθένεια ή σύγχρονες γυναίκες, Ένα έργο για τα σπορ, Ο αποχαιρετισμός, Τζάκυ, Bambiland, Ουλρίκε Μαρία Στιούαρτ, Τα συμβόλαια του εμπόρου, Σκιά, Η Ευριδίκη λέει.

 

Μας κοιτάνε με μεγάλο ενδιαφέρον, σαν να βλέπανε τους εαυτούς τους στον καθρέφτη, αυτό κάνουν οι άνθρωποι όλη την ώρα. Μας βλέπουν, αλλά στην πραγματικότητα βλέπουν τους εαυτούς τους σ’ εμάς. Αλλά ένας θησαυρός σαν εμένα εκτιμάται περισσότερο όταν απουσιάζει. (Τζάκυ)