Ίψεν Χένρικ
Νορβηγία
Ο Χένρικ Ίψεν (1828 –1906) είναι Νορβηγός θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης, δραματολόγος και παραγωγός. Στην εφηβεία έφυγε από το σπίτι του για να εργαστεί, και στα 22 του απέκτησε νόθο παιδί, γεγονός που τον οδήγησε να διακόψει οριστικά τις σχέσεις με τους συγγενείς του. Συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση του ρεαλισμού και του μοντερνισμού στο θέατρο επηρεάζοντας με τα έργα του ολόκληρη τη μετέπειτα δραματουργία. Σε αυτά έθιγε θέματα που θεωρούνταν ταμπού στην εποχή του, όπως τα αυστηρά πρότυπα της ηθικής και της ευπρέπειας, τη σεμνοτυφία, την υποκρισία της αστικής τάξης, την παρακμή των αξιών και του θεσμού της οικογένειας.
Έζησε πολλά χρόνια εκτός Νορβηγίας, στην Ιταλία και τη Γερμανία, όπου έγραψε τα περισσότερα έργα του. Οι ήρωες του Ίψεν αμφιταλαντεύονται με τις εμμονές τους, τους κοινωνικούς προβληματισμούς και τη συνείδησή τους, ενώ η συμπεριφορά τους αποδίδεται στο περιβάλλον ή την κληρονομικότητα. Επεσήμανε τη δυσμενή θέση της γυναίκας της εποχής του και δημιούργησε ηρωίδες που αντιστέκονται στη μοίρα που τους επιτάσσει η κοινωνία. Στα έργα του Ίψεν καθημερινά αντικείμενα αποκτούν συμβολική σημασία και καταδιώκουν τη μοίρα των ηρώων του. Εξαιτίας των έργων του και της επιρροής τους καθιερώθηκε ο όρος ιψενισμός, που περιγράφει την κριτική της τρέχουσας ηθικής με τη μορφή θεατρικού έργου.
Ενδεικτική εργογραφία:
Πέερ Γκυντ, Τα στηρίγματα της κοινωνίας, Το σπίτι της κούκλας, Βρυκόλακες, Ο εχθρός του λαού, Η αγριόπαπια, Η κυρία από τη θάλασσσα, Έντα Γκάμπλερ, Αρχιμάστορας Σόλνες, Γιον Γκάμπριελ Μπόργκμαν.
Η κοινότητα είναι σαν ένα πλοίο: ο καθένας πρέπει να είναι προετοιμασμένος να αναλάβει το πηδάλιο. (Ο εχθρός του λαού)
Δεν ήσουν ποτέ ο εαυτός σου.
Τι διαφέρει λοιπόν και αν πεθάνεις? (Πέερ Γκυντ)
Η μεγάλη η αμαρτία, η ασυγχώρητη, είναι όταν σκοτώνεις την αγάπη μέσα σ’ έναν άνθρωπο. (Γιον Γκάμπριελ Μπόργκμαν)





_ye1964_09_ph013_sc.jpg)


