Το Εθνικό Θέατρο προσκαλεί μία/έναν συγγραφέα να εμπιστευτεί ένα απόσπασμα από το νέο έργο του στα χέρια μιας ομάδας ηθοποιών, που καλούνται να το αποτυπώσουν σκηνικά, χωρίς σκηνοθετική καθοδήγηση. Κάθε τελευταία Κυριακή του μήνα στήνεται στην αίθουσα εκδηλώσεων του Κτηρίου Τσίλλερ ένα σαλόνι, όπου οι θεατές έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την/τον συγγραφέα και το νέο της/του έργο μέσα από την παρουσίαση του αποσπάσματος. Θα ακολουθεί συζήτηση με άλλους/ες καλλιτέχνες/ιδες, που θα προσκαλεί στο σαλόνι η/ο συγγραφέας. Ένας ανοιχτός χώρος δημιουργικής συνάντησης, που μπορεί να οδηγήσει σε μια δεύτερη απόπειρα με ανοιχτή προοπτική.

Τα «Σαλόνια Γλώσσας» — ο κύκλος γνωριμίας με τη σύγχρονη ελληνική γραφή για το θέατρο — επιστρέφουν την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Κτηρίου Τσίλλερ, με προσκεκλημένο τον Γιάννη Αποσκίτη.

Ο συγγραφέας και σκηνοθέτης αντλεί έμπνευση από τη θεματική του καλλιτεχνικού προγράμματος του Εθνικού Θεάτρου για τον Φεβρουάριο, την Κοινωνία και την Αλλαγή και μας συστήνει το μικρό και σκοτεινό μονόπρακτο έργο του «Οι Υπάλληλοι», γραμμένο ειδικά για τα «Σαλόνια Γλώσσας». Μια αφήγηση για την αλλαγή στον τρόπο και τον ρυθμό της εργασίας τα τελευταία χρόνια: από την απομόνωση του σύγχρονου εργαζομένου γραφείου, ο οποίος με την εξ αποστάσεως (remote) εργασιακή συνθήκη ξεχνά πλέον ωράρια και συναδέλφους, μετατρέποντας ένα μέρος του προσωπικού του χώρου  σε γραφείο–τεμενος  για την εταιρία στην οποία εργάζεται, μέχρι την ραγδαία ανάπτυξη AI τεχνολογιών, που υποκαθιστούν μεγάλο μέρος τέτοιου είδους εργασιών. Ο άνθρωπος του γραφείου του 21ου αιώνα φαντάζει ματαιωμένος από όλες τις φαντασιώσεις για εργασιακή βιωσιμότητα.

Φτάνοντας σε νέες «βιομηχανικές επαναστάσεις» και ύστερους καπιταλιστικούς καιρούς, όπου η αλλοτρίωση της εργασίας στο άστυ αγγίζει τα όρια της σκληρότητας και οι απολαβές  της τα όρια της επιβίωσης,  το σύγχρονο Πρεκαριάτο των απανταχού υπαλλήλων φαίνεται να συνεχίζει να δουλεύει ασθμαίνοντας, αλλά σήμερα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, αυτό φαίνεται να μην έχει πραγματικά και  πολύ νόημα. 

Επί σκηνής, δυο ηθοποιοί του Εθνικού Θεάτρου, ο Δημήτρης Γεωργιάδης και ο Νίκος Κουσούλης, που ζωντανεύουν το έργο χωρίς σκηνοθετική καθοδήγηση. Καλεσμένος του δημιουργού στη συζήτηση που θα ακολουθήσει, ο σκηνοθέτης Γιώργος Κουτλής.

Λίγα λόγια για το έργο «Οι Υπάλληλοι»
Τον Δεκέμβριο του 1994, δυο δικηγόροι, που δουλεύουν σε ένα κοινότοπο δικηγορικό γραφείο στο κέντρο της Αθήνας, φτάνουν στο γραφείο ως συνήθως, μα συνειδητοποιούν ότι έχει συμβεί κάτι μικρό, αλλά εντελώς ασυνήθιστο. Αρχικά με ψυχραιμία, αλλά σταδιακά όλο και πιο ανήσυχοι, αρχίζουν να φοβούνται για το τι μπορεί να σημαίνει αυτή η απρόσμενη τροπή που έχει πάρει η μέρα τους στο γραφείο, αρχίζουν να φοβούνται για τα χειρότερα. Αλλά το χειρότερο στην περιπέτειά τους είναι ότι  τελικά δεν ξέρουν τι πραγματικά είναι χειρότερο: το ότι μένουν στο γραφείο, επειδή φοβούνται ή το ότι  φοβούνται ότι δεν υπάρχει πια γραφείο να μείνουν;

Τα «Σαλόνια Γλώσσας» — ο κύκλος γνωριμίας με τη σύγχρονη ελληνική γραφή για το θέατρο — επέστρεψαν την Κυριακή 25 Ιανουαρίου στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Κτηρίου Τσίλλερ, με προσκεκλημένη τη Γλυκερία Μπασδέκη.

Η θεατρική συγγραφέας και ποιήτρια μοιράστηκε ένα απόσπασμα από το εν εξελίξει έργο της «μάμα», ένα θεολογικό θρίλερ που ακροβατεί ανάμεσα στον ρεαλισμό και τη μεταφυσική. Με σύνθημα το «ἐν ἀρχῇ ἦν ἡ πείνα» και κεντρική ηρωίδα τη ζητιάνα μάμα, η συγγραφέας μας σύστησε ένα έργο για την ευπιστία και την απλότητα του κακού, το οποίο ζωντάνεψαν επί σκηνής τέσσερις ηθοποιοί του Εθνικού Θεάτρου, χωρίς σκηνοθετική καθοδήγηση.

Καλεσμένος της δημιουργού στη συζήτηση που ακολούθησε, ο σκηνοθέτης Γιάννης Σκουρλέτης. Με την οικειότητα της χρόνιας συνεργασίας τους στην ομάδα bijoux de kant, άνοιξαν τη μεγάλη συζήτηση για τη δραματουργία του σήμερα, τη διακειμενικότητα και τη δυναμική της ελληνικής γλώσσας.

Έπαιξαν: Μαρία Γεωργιάδου, Αντώνης Γκρίτσης, Θάλεια Συκιώτη, Ανδριάνα Χαλκίδη

Λίγα λόγια για το έργο «μάμα»
Σε ένα εσώκλειστο σύμπαν Μητέρα/Τροφός/Βασίλισσα /Πρωθυπουργός είναι η μάμα, η Μεγάλη Ζητιάνα που επαιτεί και απαιτεί ασύστολα. Μαζί της σέρνει τα τρία ζητιανόπουλα, την αγγέλα, το λιτσάκι και τον κλανιά, εκπαιδευόμενους διαδόχους στον ζοφερό θρόνο της. Τα ζητιανόπουλα, με σωματική ανάπτυξη 10χρονου και πνευματική 5χρονου, υπακούουν μπροστά στην αδυσώπητη ανάγκη της πείνας, της τεράστιας αυτής δύναμης που «καταβροχθίζει» το έργο από την αρχή μέχρι το τέλος του.

Η «επανάσταση» θα έρθει από τον καρπό της κοιλίας της σταυρούλας, της γκαστρωμένης καρακαλλόνας που, πριν πεθάνει –  από τις μαγγανείες της μάμας –,  θα φέρει στον κόσμο τον ξανθό, γαλανομάτη (και υπέρμαχο του «δωρεάν ψωμιού για όλους»), Ερχόμενο. Εκείνος θα αναλάβει την επιχείρηση, η μάμα θα εκπέσει σε Σύμβουλο επαιτείας, ενώ τα ζητιανόπουλα θα συνεχίσουν, χορτάτα προσωρινά, την τέχνη που διδάχτηκαν, λατρεύοντας ως Θεό τους το νέο αφεντικό.

Η «μάμα»  είναι ένα θεολογικό θρίλερ, μια αλληγορία για την πείνα, την εκμετάλλευση, την πίστη, την ηγεσία. Στη «μάμα» τα όρια ανάμεσα στο Καλό και το Κακό, το ηθικό και το ανήθικο, τη βία και την καλοσύνη είναι θολά. Το «ζητιανομάγαζο» είναι η μόνη υπαρξιακή σταθερά. Το  Αφεντικό μόνον αλλάζει ανά τους αιώνες.

Την Κυριακή 30 Νοεμβρίου, η συγγραφέας, σκηνοθέτρια και ερευνήτρια  Πολιτικής Οικολογίας στο Imperial College του Λονδίνου, Δανάη Λιοδάκη, πήρε τη σκυτάλη από τη φιλοξενούμενη της δράσης του Οκτωβρίου, βραβευμένη θεατρική συγγραφέα, πεζογράφο και σκηνοθέτρια θεάτρου, Έλενα Πέγκα, και εμπιστεύτηκε ένα απόσπασμα από το εν εξελίξει έργο της «Μαύρο Κουτί», σε πέντε ηθοποιούς του Εθνικού Θεάτρου, που το ζωντανεύουν επί σκηνής χωρίς σκηνοθετική καθοδήγηση. Μια σύγχρονη δημιουργία για την υπαρξιακή διάσταση της κλιματικής κρίσης, η οποία αλλάζει δραματικά την ανθρωπότητα αφαιρώντας της την ικανότητα να φαντάζεται το ίδιο της το μέλλον. 

Καλεσμένη της συγγραφέως στη συζήτηση που  ακολούθησε, η ηθοποιός Μυρτώ Αλικάκη.

έπαιξαν: Ηλέκτρα Καρτάνου, Κορίνα Κόκκαλη, Μάριος Κρητικόπουλος, Βασίλης Παπαδόπουλος, Αλεξάνδρα Χασάνι.

Λίγα λόγια για το έργο «Μαύρο Κουτί»
Το έργο εμπνέεται από την πραγματική ιστορία του Golden Record, του Χρυσού Δίσκου που στάλθηκε από τη ΝASA στο διάστημα μαζί με την αποστολή του Voyager, μεταφέροντας ήχους και  εικόνες από τη Γη προς τον εξωγήινο πολιτισμό. Ο Δίσκος περιείχε χαιρετισμούς σε 55 γλώσσες,  φυσικούς ήχους, μουσική και φωτογραφίες της ανθρώπινης ζωής. Οι ήρωες του έργου φτιάχνουν  το δικό τους «Μαύρο Κουτί», προσπαθώντας να περισώσουν θραύσματα της ανθρωπινότητας για  τους θεατές του μέλλοντος. Έτσι, 50 χρόνια μετά την αποστολή του Voyager, το έργο μας καλεί να  αναρωτηθούμε, τι αξίζει να διασωθεί και να ταξιδέψει στο μέλλον από την ιστορία μας και τι θα  αφήσουμε να χαθεί για πάντα;  

Στο όχι πολύ μακρινό μέλλον, η στάθμη της θάλασσας  ανεβαίνει απειλητικά και κάποιοι επιφανείς πολίτες σχεδιάζουν τη διαφυγή τους από τον πλανήτη Γη. Μια ομάδα ανθρώπων αποφασίζει να τους σταματήσει αλλά και να διασώσει τη μνήμη του ανθρώπινου πολιτισμού, εκτοξεύοντας στο διάστημα ένα «Μαύρο Κουτί», ένα αρχείο καταγραφής της τελευταίας μαρτυρίας της  ανθρωπότητας, λίγο πριν αυτή εξαφανιστεί. Το «Μαύρο Κουτί» ταξιδεύει σε εξωπλανητικούς  κόσμους, κάνοντας ένα σχόλιο για την περιβαλλοντική καταστροφή και τη φαντασίωση μιας  άλλης συμβιωτικής σχέσης ανάμεσα στις ανθρώπινες –και μη–  φύσεις. Οι πέντε ήρωες, από έναν μεταιχμιακό τόπο, εκπέμπουν ένα επείγον μήνυμα για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Την Κυριακή 26 Οκτωβρίου, η βραβευμένη θεατρική συγγραφέας, πεζογράφος, και σκηνοθέτις θεάτρου, Έλενα Πέγκα, εμπιστεύτηκε ένα απόσπασμα από το εν εξελίξει έργο της «Οι Καταστροφολόγοι» σε επτά ηθοποιούς του Εθνικού Θεάτρου, που το ζωντάνεψαν επί σκηνής χωρίς σκηνοθετική καθοδήγηση. Μια σατιρική κωμωδία για την εμμονή με τις καταστροφές και τα δεινά της εποχής μας και την αναζήτηση των υπαιτίων σε μια κοινωνία που παρακμάζει, σε έναν κόσμο που ολοένα ασπάζεται τον ανορθολογισμό και τις δεισιδαιμονίες, γεννώντας το καίριο ερώτημα γιατί ζούμε έτσι και όχι αλλιώς; Και πώς αλλιώς; 

Καλεσμένη της συγγραφέως στη συζήτηση που  ακολούθήσε, η Σμαράγδα Καρύδη.
 

Λίγα λόγια για το έργο «Οι Καταστροφολόγοι»
Σε μια μοντέρνα ταράτσα της Αθήνας, με θέα την Ακρόπολη, μία παρέα από φίλους και γνωστούς που κάποιοι είναι και πρώην εραστές μαζεύονται για να γιορτάσουν τη νέα ζωή των ξένων φίλων τους, που μόλις αγόρασαν σπίτι στην Ελλάδα και πήραν Golden Visa. Υπάρχει όμως νέα ζωή; Υπάρχει γιορτή;  Όλοι έχουν ένα κοινό πάθος: τις καταστροφές και τις συνωμοσίες που τις περιβάλλουν, τα δεινά της εποχής μας. Αυτά ανταλλάσσουν, μέσα από αυτά προσπαθούν να συνδεθούν. Ίσως, ξορκίζοντάς τα.

Έπαιξαν: Θανάσης Ακοκκαλίδης, Βίκυ Βολιώτη, Κατερίνα Γεβετζή, Δημήτρης Γεωργιάδης, Νίκος Κουσούλης, Πύρρος Θεοφανόπουλος, Κωνσταντίνα Τάκαλου

Η δράση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος του Εθνικού Θέατρου για την Καλλιτεχνική Περίοδο 2025-26, που αντλεί έμπνευση από τη γλώσσα και το ευρύτερο δίκτυο που αυτή διαμορφώνει.